|
BOZAN KÖYÜ:
 Bozan Köyü Malatya ili´nin Arguvan İlçesi ne bağlıdır. İlçenin 7 km. kuzeyinde bulunan Bozan köyü Malatya il merkezine 79 km. uzaklıktadır. Köyün doğusunda Akören Köyü, Batısında Armutlu (Kuşu) Köyü, kuzeyinde Eymir Köyü, güneyinde ise Çavuş Köyü bulunmaktadır. Bozan Köyü ilçeye bağlı en eski yerleşim yerlerinden biridir.1520- ve 1530 tarihlerinde köyde 4 hane bulunmaktadır. Ayrıca bir müceret kişinin daha bulunması nedeni ile köyde vergi veren 5 kişi bulunmaktadır. 1547 tarihinde ise 6 hane, 1560 tarihinde ise 9 hane ve 16 müceret ( vergi verme çağında olan) toplam 25 kişi vergi vermektedir. Köyde buğday arpa, darı ve pamuktan alınan toplam 2830 akçanın tamamı padişah payına ayrılır. O tarihte 220 adet koyun ve keçi ile 50 kovan arı bulunmaktadır. Bozan a biçilen vergi ve harçlar öteki köylere göre çok çeşitlidir.
resm-i bostan, resm-i çayır, şıra-i eşcar (şireli meyvesi olan ağaçlar için alınan vergi)
1560 YILI BOZAN KÖYÜ VERGİ NÜFUSU AD LİSTESİ
ADI BABA ADI ADI BABA ADI
İshak Ahmed Hüseyin Ahmed
İmam Kulu Ahmed Babam Kulu Ahmed
Ali Hüseyin ........ ........
Nefis Hüseyin Himmet Hüseyin
Kalender İshak Yunus Ahmed
.... ..... Nimet Ahmed
Mahmud Nebi Veli Ahmed
Veli Nebi ........ ......
Ali Nebi Hüseyin Abdal
Musa Nebi Kulu ?
........ ........ . ........ ........
Hacı Ahmed ........ .......
....... ......... . Cafer Ahmed
Musa Ahmed Ahmed Ahmed
Zeynel Hacı ....... ........
.......... ....... Hasan Ali Hüseyin
Hüseyin Hacı ........ .......
........ ........ Yusuf Hasan Ali
Vergi kaydında geçen İshak, Kalender, Ali, Hüseyin, Veli, Abdal, Zeynel Babam Kulu, Himmet Cafer, Nimet İmam Kulu vs. gibi isimlerin Türk ve Alevi isimleri olması dikkati çeken ilk durumdur.
EBECİK KÖYÜ:
 1560 tarihinde Bozan Köyü yakınında Ebecik Köyü bulunmaktadır. Köy 3 hane olup 4 vergi veren nüfusu bulunmaktadır. Bu köyün 20 koyun ve keçisi bulunmaktadır. Ebecik Köyü nde ayrıca arpa ve buğday ekimi yapılmaktadır. Bu köy toplam 1350 akça vergi ödemekteydi. 1560 tarihinde köy hudutları olarak : Deve Yolu ve Sınır Tarlası ve Çay ve Benevşe boğazı ve Büyük Depebaşı ve Orta Depebaşı ve Balkarcık Başı ve Eğreti Kayası olarak belirtilmektedir. Köyün 1894-1895 tarihlerinde 35 hane ve 162 nüfusu bulunmaktadır. 1520 ile 1560 tarihleri arasındaki 40 yıl içerisinde köyün nüfusu 5 kat artmasına rağmen 1560 ile 1895 tarihleri arasında büyük bir artışın gözlenmemesi köyün dışarıya sürekli göç verdiğini akla getirmektedir.
Köy halkının anlattığına göre Bozan Köyünün ilk yerleşim yeri; Yazıhan İlçesi ne bağlı Karaca Köyünün Arut mevkiinin Acıkuyu denilen yerdi. Köy burada iken içmesuyu yetersiz kalıyor. Bir yeni gelin çocuğunu toprakla temizlerken gelinin kayınbabası Sizi üç çay arasına yerleştireceğim der. Bunun üzerine Avşar, Saldırca ve Uluderenın birleştiği şimdiki yerleşim yerine yerleşirler. Köy mezarlığının eşilmesi sırasında eskiden damlarda kullanılan ardıç ağaçlarına rastlanılmaktadır. Köyün 1. km. güneybatısındaki Hasar Ören mevkiinde zaman zaman küp kırıklarına rastlanılır. Halkı tarafından anlatılana göre eskiden Bozan Köyü ile Maman Köyü arası tamamen üzüm bağları ile kaplıymış. Köy halkı üzümleri eşeğe yükler ve başı boş eve gönderirler. Bir gün üzümleri eşeğe yükleyip eve gönderdiklerinde eşeğin üzerinde bulunan üzümlerin bir kısmının alındığı görülür.
Bunun üzerine: "Buralarda haramiler türedi, burada daha durulmaz". diyerek köy halkının bir kısmı Kars İli ne bir kısmı çevre köylerine dağılmaya başlar.
Bugün Bozan Köyü´nde bulunan halkın bir kısmı köyün yerlisi olup, bir kısmı çevre köylerden gelip yerleşmişlerdir.
 Bozanlılar lakabı ile anılanlar Bozan, Barut, Şahin soyadlarını almış olup köyün yerlisi olduğu söylenir.
Mahmutoğulları ve Zülfikaroğulları´nın köyün yerlisi olduğu söylenir.
Ahmetoğulları Yılmaz soyadını taşımakta olup Sayın soyadı taşıyanlarla birlikte Armutlu ( Kuşu) Köyün den geldikleri,
Salmanbeyler Aydoğdu soyadını taşımakta olup ilçeye bağlı bulanan İsa Köyünden geldikleri,
Mansur ve Pekşen soyadları ile anılan ailelerin ilçeye bağlı Karahöyük Köyü nden geldikleri,
köyde Özdemir ve Çelik soyadları ile anılan ailelerin nereden geldiği bilinmemektedir. Köyün yerlisi olduğu sanılmaktadır.
Camaloğulların ise, Yukarı Sazlıca Köyünden gelme Dikköler denen bir aileden geldikleri, Anne tarafının ise Karahöyük Köyünden geldiği bilinir. Öztürk soyadını taşımaktadırlar.
 Kaya soyadını taşıyanlardan Hüseyin Kaya ise annesinin Atmalılar Göçeruşağından geldiği ve babasının köyün yerlisi olduğu bilinir. Bu aile yıllarca Şah Sultan Ziyaretine hizmet etmiştir.
Çamur ailesinin ise Karahöyük Köyünden geldiği bir kısmının ise Morhamam´a yerleştiği görülür.
Bozan Köyü´nün 2600 dekar kullanılabilen arazisi bulunmaktadır. Köy arazisi oldukça az ve engebelidir. Eskiden sulama suyu olarak kullanılan Çaypınar Suyu nun Arguvan İlçe Merkezi ne içme suyu olarak götürülmesi, köy arazilerini susuz bırakmıştır. Dere yataklarındaki suların Motopomplarla alınması sonucu dere yataklarında da sular akmamaktadır. Bu nedenlerle arazi sulama suyu yok denecek kadar azdır. Dar imkanlarla sulanabilen arazilere kayısı ve elma ağaçları dikilmiş olup susuz arazide az miktarda arpa ve buğday ekimi yapılmaktadır. Eskiden hayvancılık köyün önemli geçim kaynaklarındandı. Yaz aylarında hayvanları Bozanoğlu Yaylası´na götürürlerdi ancak son yıllarda hayvancılık bitim noktasına yaklaşmıştır. Bugün köyde büyükbaş hayvan olarak 40 adet inek bulunmaktadır. Köyün yolu asfaltlanmış , içme suyu yeterli olup evlere alınmış, ayrıca köyde elektrik telefon, okul ve lojmanı bulunmaktadır.(işlevsiz)
 Köy halkı alevi inancına mensuptur. Köyde Sultan Hatun Ziyareti bulunmaktadır. Sultan Hatun aslen İsa Köylü dür . İsa Köyü´nde Derviş Muhammed in yetiştirmiş olduğu bilge bir şairdir. Önce Derviş Muhammed ile birlikte Divriği İlçesinin Anzahar Köyünde Gani Baba Türbesinde kapıcılık yapan Sultan Hatun daha sonra Bozan Köyündeki taliplerinin yanına yerleşerek 1845 yılında Bozan Köyünde vefat etmiştir. Sultan Hatunun mezarı köy halkı tarafından tekke olarak inşa edilmiştir. Sultan Hatun ziyaretine adak adanır, dilek dilenir ve hastalara şifa dileğinde bulunulur. Ayrıca geçmişte yağmur duasına da Sultan Hatun ziyaretine gidilirdi. (?)*Bayram namazı burada kılınır.(?)* Cem ayini burada yapılırdı. Tekke ve Zaviyelerin kapatılması kanunu nedeni ile kapatılmaması için 1951 yılında buranın cami olarak işlem görmesi önerilerek, cami olarak resmiyete girmiştir. Köy halkı Sultan Hatunun ermişliğine inanarak onunla ilgili çok sayıda mucizeler anlatmaktadır. Kadının erkeğin on metre gerisinde yürüdüğü ve söz hakkının pek bulunmadığı bir dönemde Sultan Hatunun Anadolu kırsalında güçlü bir şair ve bilgi birikimi ile dolu olmasıda neredeyse bir mucizedir.
Köy halkının neredeyse tamamı okur-yazardır;
Eğitmen Hasan Yılmaz, Mühendis Şahin Şahin, İnterBank Adana Bölge Müdürü Gazi Yılmaz, Bankacı Arif Sami Mahmutoğulları, Hasan Yılmaz, Özgür Yılmaz, İsmail Barut, Ali Barut,
Doktorlardan, Dr. Doğan Şahin, Dr. Fazilet Bozan, Dr. Feyit Yılmaz,
Müfettiş Hıdır ve Ali Ekber Pekşen, Eğitimcilerden H.Gazi Yılmaz, Hacı Öztürk, Hasan Özhan, Kelime Peşken(Şentürk), Şaziye Peşken (Polat), Satı Peşken(Gümüş), Mercan Sayın, Ersin Yılmaz,
Malatya Altın Kayısı Oteli Genel Müd. Yardımcısı Ali İhsan Öztürk, Palancı Oteli Müdürü Hüseyin Öztürk,
Avukatlardan Cengiz Şahin, Ali Köse, Maliyeci Ali Ekber Özdemir,
Serbest ticaretle uğraşan Hıdır Yılmaz, Talip Yılmaz, İsmail Hakkı Yılmaz, Hasan Çelik, Ali Çelik,
Göklerde köylülerini onurlandıran Hava Pilot Teğmen Gürcan Sayın,
Emniyet teşkilatı mensuplarından Mustafa Gültekin, Bektaş Özdemir, Ahmet Yılmaz, Gani Yılmaz, Zeki Yılmaz
Yurtiçi Kargo Şire şube Müdürü Ali Ekber Öztürk,
Çevre Bakanlığında danışman olarak görev yapan ve Ortadoğu Amme İdaresi Mezunu Ali Asgar Barut,
 Mali Müşavir Ahmet Barut,
Tanıtım ve reklam ajansı sahibi Vahap Peşken,
Orman Mühendisi Engin Aydoğdu,
Gazeteci Hüseyin Kaya,
Diş hekimleri Yusuf Kenan Öztürk, İnan Öztürk,
Eczacı Ülger Öztürk,
Tekstil ihracatı yapan Hüseyin Şahin,
Ankarada belediyede çalışan Asım Aydoğdu,
Eskişehir Tedaş Müdürü İhsan Yılmaz,
Amerikada bulunan işadamı Zeynel Özdemir gibi okumuş ve tanınan kişiler bulunmaktadır.
Ayrıca çeşitli kamu kurumlarında çalışan ve özel sektörde çalışan kişiler bulunmaktadır.
Bozan Köyünü 1980 yılında 106, 1985 yılında 119 , 1990 yılında 88, 1997 yılında 76 nüfusu ve 32 hanesi bulunmaktadır. Son yıllarda kırsal kesimlerden kentlere yaşanan göç dalgasından Bozan Köyü de nasibini almıştır.Göç nedenleri olarak:1. Çoğalan nüfusa mevcut arazi ve gelir kaynaklarının yetersiz gelmesi. 2.Eğitim kanalı ile meslek sahibi olanların gittikleri yerlere yerleşerek geri dönmemeleri. 3. Kentlerin çeşitli sosyal, kültürel, ekonomik faaliyetlerden dolayı cazibe merkezleri haline dönmesi gibi nedenler sıralanabilir.Göçler özellikle Ankara, İstanbul, İzmir ve Malatya illerine yapılmıştır. Son yıllarda emekli olanlardan bir kısmı evlerini yaparak veya onararak geri dönmektedir. Ancak gençlerin gelmemeleri nedeni ile sıhhatli bir dönüşün olmadığı kanaatindeyim.
Yazımı Sultan Hatun un bir dörtlüğü ile bitirmek istiyorum.
Yalancının menzilinden usandım,
İnanmayın çürüklerin sözüne,
Sofuyum der gelir ceme oturur,
Rağbeti daima kendi özüne
2006 Araştırmacı Halil YAZGAN
KAYNAKÇA
1.AKSÜT, Hazma, Anadolu Aleviliğinin Sosyal ve Coğrafi Kökenleri, Art Yayınları Ankara -2002.
2.Doç. DR. YİNANÇ Rafet, Yard. Doç. ELİBÜYÜK Mesut, Kanuni Devri Malatya Tahrir Defteri (1560), Gazi Eğitim Fakültesi Yayınları , Ankara-1983.
3.IŞIK, Adnan, Malatya 1830-1919, Kurtiş Matbaacılık, İstanbul-1998.
4.Halil YAZGAN ın arşivi.
5.Ali İhsan Öztürk Bozan Köyü 6. Köy halkı ile yapılan görüşmeler.
*soru işareti site eklentisidir!!!
|
Dünden Bugüne Bozan 